خدمات حوزه HSE


معرفی حوزه HSE

انسانها بنا به گونه کار و پیشه ای که در زندگی بر می گزینند با برخی از عوامل زیان آور در تماس خواهند بود به گونه ای که اگر این عوامل زیان اور از حد تحمل فیزیولوژیک فزونی گیرد قادر هستند آسیب های شغلی را سبب شده و از فراوری نیروی کار بکاهد . برای پیشگیری از بروز اینگونه مشکلات و حفظ تندرستی شاغلان در هر شغل و پیشه ای که هستند تشکیل تیم HSE در صنایع بزرگ راهکاری کارامد است .
پیش بینی خطرها در محیط کار بخش مهم از مسئولیت واحد HSE است که می بایست از ابتدای طراحی فن آوری ، فرایند تولید و محیط کار فعالیت نماید ، پس از پیش بینی خطرات می بایست تمامی مشکلات موجود در صنعت جمع آوری گردد و پس از اولویت بندی مشکلات به ارزیابی آنها بپردازد . در این بین برخی از مشکلات بر اساس اقدامات کنترلی فنی مهندسی و مدیریتی کنترل می شوند.
لذا جهت حفظ سلامت شغلی افراد شاغل در صنعت می بایست با عوامل زیان آور محیط کار و روش های حفاظت فردی در برابر این عوامل اشنا شد .
عوامل زیان آور به پنج دسته تقسیم بندی می شوند :
- عوامل زیان آور فیزیکی ( گرما‌، سرما ، سرو صدا ، افزایش و کاهش فشار وارتعاش در محیط کار واشعه های یونیزان و غیر یونیزان است )
- عوامل زیان آور شیمیایی ( گاز و بخار – گردو غبار – دمه فلزی –حلال ها – اسید و باز – افت کش ها)
- عوامل زیان آور بیولوژیکی ( ویروس – باکتری – قارچ – انگل )
- عوامل زیان آور سایکولوژیکی (استرس – واگذاری کار با مسئولیت بالا به فرد )
- عوامل زیان آور ارگونویک ( ایستادن یا نشستن طولانی مدت – کار تکراری – حمل بار سنگین – وضعیت نامناسب بدن )


در این بین ابتدا به بررسی عوامل فیزیکی و روش های حفاظت فردی می پردازیم .
الف ) عوامل فیزیکی – صدا :
صدا یا صوت از انواع انرژی است که از تحرک ذرات ماده بوجود می‌آیند به این گونه که یک ذره با حرکت (برخورد) خود به ذره‌ای دیگر ذرهٔ دیگر را به حرکت درمی‌آورد و به همین ترتیب است که صوت نشر می‌یابد. صدا ارتعاشیست که توسط حس شنوایی انسان درک می‌شود. صدا بصورت امواج مکانیکی می تواند بر کل بدن از جمله دستگاه شنوایی تاثیر سوء داشته باشد. البته این تاثیر از نظر اپیدمیولوژیک زمانی می تواند اهمیت داشته باشد سبب اختلال فیزیولو‍ژیک در بدن شود. در محیط های کاری نیز صدا از این دیدگاه مورد توجه قرار می گیرد.
اثرات صدا برانسان از چند جنبه مورد بررسی قرار می گیرد:
1- صدمه به دستگاه شنوایی: این صدمات بطور عمده شامل چند اثر می باشد:
الف- افت شنوایی (Noise Induced Hearing Loss)
افت شنوایی شامل دو بخش است:
افت موقت شنوایی( (Temporary Threshold Shift
تغییر موقت آستانه شنوایی یا افت موقت شنوایی زمانی اتفاق می افتد که فرد به طور اتفاقی یا بصورت غیرشغلی با امواج صوتی بالاتر از 65 دسی بل مواجهه داشته باشد. این تغییر به صورت افزایش آستانه شنوایی می تواند از چند دسی بل تا ده ها دسی بل باشد. در این عارضه شخص احساس سنگینی و کیپی در گوش دارد. ویژگی این اسیب آن است که موقت بوده و پس از قطع مواجهه با صدا، عمدتا در مدت چند ساعت بهبود پیدا می کند. اصوات با فرکانس پایین اثرات کمتری در ایجاد افت موقت شنوایی دارد. حداقل تراز فشاری که می تواند باعث افت موقت شنوایی شود، حداقل 65 دسی بل است. عارضه افت موقت شنوایی بسته به تراز فشار صوت و مدت مواجهه می تواند از چند ساعت تا چند هفته باشد.
افت دائم شنوایی (Permenent Threshold Shift )
در صورتیکه مواجهه با صدا تکرار گردد و بصورت دائمی درآید افت موقت به افت دائم تبدیل می شود. این افت نه در اثر خستگی دستگاه شنوایی بلکه در اثر تخریب سلول های مژکدار اندام کرتی صورت می گیرد و اغلب بهبودی به دنبال ندارد.افرادی که دارای افت موقت شنوایی هستند ممکن است دچار افت دائم شنوایی گردند. افت دائم شنوایی در صدا عمدتا از فرکانس 4000 هرتز شروع می شود و میزان آن بسته به عوامل مختلف فردی و محیطی متفاوت می باشد. خصوصیات فردی مهم شامل سن، سابقه کار، نژاد، تغذیه و بیماری است. حتی ممکن است به اشتباه اظهار نماید که به صدای محیط کار خود عادت کرده است. لازم به ذکر است اگرچه در محدوده خاصی از تراز فشار صوت ممکن است استخوان های گوش میانی عمل تطبیق را انجام دهند، ولی دستگاه شنوایی هرگز قادر به تطابق فیزیولوزیک با صدا نیست. زمانی فرد متوجه افت شنوایی خود می شود که در مکالمه و ارتباط اجتماعی او محدودیت ایجاد شده باشد. در چنین شرایطی شخص دچار درجاتی از کری شغلی شده است که عمدتا برای بهبودی به درمان جواب نمی دهد.
ب ) ضربه صوتی :
این عارضه منحصرا در اثر یک مواجهه یا چند مواجهه نسبی با ترازهای خیلی بالای فشار صدا مانند صدای مربوط به انفجارات به وجود می اید. در این مواجهه پرده صماخ و بافت های متصل کننده قطعات استخوانی به یک یا چند عضو از اندام شنوایی آسیب می بیند .نتایج این مواجهه شدید بوده و نیاز به توجه درمانی فوری دارد .
پ ) وزوز گوش :
این عارضه به طور توام با افت دائم و یا ضربه صوتی می باشد .شخص همراه دچار احساس وزوز در یک یا دو گوش گردیده به طوریکه تحمل آن بسیار مشکل می باشد . وزوز گوش حتی در ساعت استراحت و سکوت نیز به شدت فرد را مورد ازار قرار می دهد . این عارضه حتی ممکن است سبب عوارض روانی نیز گردد.
2- تداخل با مکالمه :
مکالمه در محیط های کاری به عنوان یکی از راههای ارتباط می باشد که در صورت وجود صدای زمینه مخصوصا در فرکانسهای حدود مکالمه می تواند ارتباط بین افراد را از طریق کلامی مختل سازد و باعث بروز اشتباه و نیز حوادث گردد.
3- اثر بر روی اندام بینایی :
در مواجهه با صدا کنترل تطابق و تعقیب اشیا بهم می خورد و عکس العمل به نور کم می شود .
4- اثر بر سیستم تعادلی :
سبب گیجی ، تهوع ، اختلال در راه رفتن در فرد می شود .
5- اثرات روانی :
هیجان ، تحریک پذیری و اختلالات روانی ، مطالعات نشان داده است افرادیکه با صدای بالا مواجهه دارند بیشتر به اختلالات روانی دچار می شوند
6- اثرات فیزیولوژیک عمومی :
صدا می تواند باعث تحریک عصبی شده و ضربان قلب ،فشارخون ، مصرف اکسیژن و تعداد تنفس را افزایش دخد که این تغییرات بر عملکرد دستگاه های بدن اثر نامطلوب دارد ، این عوارض برای کسانیکه دارای بیماری های قلب و عروق و همچنین زنان باردار بسیار خطرناک است .
7- ناراحتی اجتماعی :
اثر بر خواب و روابط اجتماعی و خانوادگی خصوصا هنگامیکه افت شنوایی به ناحیه مکالمه سرایت نموده باشد . افرادی که دچار افت دائم شنوایی شوند میل دارند این عارضه مخفی بماند لذا در مناسبات اجتماعی کمتر شرکت می نمایند.
8- اثرات عصبی :
اثر بر دستگاه گوارش شامل اختلالات و حتی دردهای شکمی و ترشح زیاد اسید معده و تشدید بیماری های مرتبط .
9- اثر بر الکترولیتها :
مخصوصا روی نگهداری سدیم در ادراز نقش محدود کننده دارد ، همچنین تطابق بدن با گرما را مختل می نماید.
10- اثرات جانبی :
کاهش راندمان کار ، افزایش ریسک حوادث .



حفاظت از دست ها در محیط کار

تجهیزات حفاظت از آن :
اگر نتایج ارزیابی ریسک موید وجود مخاطرات شغلی برای دست و بازوهای کارگران باشد که امکان حذف آنها از طریق کنترل های مهندسی و بهبود روش های کاری وجود ندارد، بر لزوم آشنایی با لوازم حفاظت فردی ( لوازم محافظ دست ) و نحوه استفاده و کاربرد آنها تاکید میشود.
مخاطرات نیازمند حفاظت از دست و بازو:
- جذب مواد شیمیایی و خطرناک توسط پوست
- سوختگی پوست توسط مواد شیمیایی یا سوختگی های حرارتی
- خراشیدگی ها، بریدگی ها
- فرو رفتن اجسام در دست
کار کردن با ابزار و ماشین آلات :
در هنگام کار کردن با ابزار و ماشین آلات باید توجه ویژه ای به حفاظت از دستان خود داشته باشید. ابزار یا ماشین آلات برقی باید دارای حفاظ نصب شده در طرح خودشان برای جلوگیری از تماس دست با قسمت های خطرناک مانند: نقطه عملیات – مدار برق یا دیگر اجزای متحرک داشته باشند. به منظور جلوگیری از ایجاد جراحت دستها در اثر تماس با قسمت های متحرک، از موارد ذیل اطمینان حاصل نمایید:
- اطمینان از نصب حفاظ ها در مکان مشخص
- اطمینان از قفل بودن ابزار ماشین آلات و همچنین قطع برق قبل از شروع تعمیرات
- عدم شروع به کار دستگاه قفل از نصب حفاظ
- عدم استفاده از دستکش در زمان کار با اره برقی یا ابزارهایی با لبه دندانه دار یا ابزارالات برقی که توانایی گرفتن و گیر انداختن دستکش را دارند.
- استفاده از محافظ بازو و قفسه سینه در صورت نیاز.
انواع دستکش های حفاظتی:
بر اساس طبقه بندی OHSHA دستکش های حفاظتی به چهار دسته تقسیم می شوند:
1- دستکش های چرمی، کرباسی یا دستکش های دارای بافت فلزی
2- دستکش های پارچه ای یا پارچه ای پوشش دار
3- دستکش های مقاوم در برابر مواد شیمیایی و مایعات
4- دستکش های عایق لاستیکی
الف ) دستکش های چرمی، کرباسی یا دستکش های دارای بافت فلزی
این نوع دستکش ها که به آنها دستکش های سخت نیز گفته می شود از جنس شبکه فلزی، چرم و یا کرباس می باشند که در مقابل بریدگی و سوختگی از دست ها محافظت می کنند. دستکش های چرمی در برابر جرقه ها، حرارت ملایم، تراشه ها و اجسام زبر از دست ها محافظت می کنند.
دستکش های دارای بافت آلومینیوم در برابر حرارت از دست ها محافظت انعکاسی و عایق کنندگی به عمل می آورند.
ب ) دستکش های پارچه ای یا پارچه ای پوشش دار:
دستکش های پارچه ای و دستکش های پارچه ای روکش دار از جنس پارچه های نخی یا سایر پارچه ها هستند و درجات مختلفی از محافظت را فراهم می کنند. دستکش های پارچه ای در مقابل آلودگی، آسیب های ناشی از کشیده شدن دست بر روی سطوح زبر و خراشیدگی، از دست ها محافظت می کنند اما در مقابل مواد تیز و یا سنگین محافظت کافی ندارند. افزودن یک لایه پلاستیکی به بعضی از دستکش های پارچه ای باعث محکم تر شدن آنها می شود. دستکش های پارچه ای روکش دار در یک طرف دارای یک لایه اضافی هستند. با قرار دادن یک روکش پلاستیکی در طرف بدون لایه دستکش، دستکش های پارچه ای به وسایل محافظتی چند منظوره و مقاوم در برابر لیز خوردن اجسام تبدیل می شوند. این دستکش ها برای کارهایی از جمله، جابجا نمودن آجر و سیم تا جابجا نمودن ظروف حاوی مواد شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرند.
پ ) دستکش های مقاوم در برابر مواد شیمیایی و مایعات:
دستکش های مقاوم در برابر مواد شیمیایی از انواع مختلف لاستیک ( لاستیک طبیعی – بوتیل – ندوپرین – نیتریل و یا انواع مختلف پلاستیک تهیه می شوند.
ت ) دستکش های لاستیکی عایق:
این دستکش ها از جنس لاستیک یا مواد پلیمری خاصی تشکیل شده است و میزان مقاومت الکتریکی آنها به تناسب ولتاژ متغییر می باشد.
نکات مهم در استفاده از دستکش:
1- اطمینان از سالم بودن دستکش قبل از کار با مواد شیمیایی
2- عدم استفاده افراد دارای آلرژی از دستکش های لاتکس پودری
3- اطمینان از فیت بودن دستکش به دست در کار با مواد شیمیایی خطرناک
4- تست نشتی در دستکش های مقاوم به مواد شیمیایی " پر کردن دستکش از آب و بستن مچ آن " ( این عمل بلافاصله قبل از کار مناسب نیست )

چرا کارگران از لوازم حفاظت فردی ( دستکش ) استقبال نمیکنند؟
الف ) اغلب کارگران استفاده از لوازم حفاظت فردی را کاری اضافه و غیر ضروری تلقی میکنند.
ب ) عدم آموزش کافی از خطرات احتمالی در حین کار
پ ) متناسب نبودن سایز و نوع دستکش با کار محوله
ت ) عدم نظارت سرپرست واحد بر نحوه استفاده از لوازم حفاظت فردی
راهکارهایی جهت استفاده و ترغیب پرسنل از دستکش در محیط کار :
الف ) تاکید بر استفاده فرد از دستکش در نخستین روز کاری ( به دلیل تطبیق فرد با دستکش و کار محوله )
ب ) نظارت سرپرستان و ناظرین واحد HSE در خصوص استفاده صحیح پرسنل از لوازم حفاظت فردی
پ ) اجرای نظام تشویق و تنبیه پرسنل در کارخانه و معرفی افراد ایمن
راه های پیشگیری از بروز آسیب ها و بیماری های پوستی شغلی:
1- از دستکش متناسب با نوع کار استفاده نمایید.
2- برای درمان مشکلات پوستی خود به متخصص پوست مراجعه نمایید.
3- زخم های ناشی از آسیب های شغلی، باید به سرعت تمیز شوند. هرگز نباید روی زخم فوت یا سرفه کنید. برای ضدعفونی کردن یک زخم، در ابتدا باید اطراف زخم با آب و صابون، یا بهتر است با یک مایع ضد عفونی کننده تمیز شود.
4- برای جلوگیری از بروز ترک خوردن پوست، هنگام شست و شوی پوست از آب داغ دوری کرده و از صابون استفاده کنید. دست های ترک خورده و خشک شده را با وازلین و گلیسیرین همراه با آب لیمو چرب کنید.
5- تاول را دستکاری نکنید. تاولی که بر اثر سایش، سوختگی یا حرارت شدید پدید آمده است را سوراخ نکنید و بگذارید همان طور بماند.
6- از مصرف حلال ها برای زدودن مواد روی پوست بایستی به شدت خودداری کنید.
7- بهتر است یک کرم دست برای خود تهیه و به طور منظم پس از این که دست هایتان را پس از پایان کار می شویید، از آن استفاده کنید.



کار در ارتفاع و حفاظت در برابر سقوط

هر کار یا فعالیتی که در ارتفاعی بیش از 1.5 متر از سطح زمین صورت گیرد کار در ارتفاع تلقی می گردد، به طور کلی کار بر روی داربست ها، نردبان، سقف و موارد مشابه کار در ارتفاع تلقی می گردد. سقوط از ارتفاع یکی از مخاطراتی است که به طور رایج در محیط های صنعتی کارگران را تهدید می کند. پیامدهای ناشی از سقوط معمولا سنگین و حتی مرگبار می باشد.
به منظور پیشگیری از بروز حوادث ناشی از کار در ارتفاع رعایت موارد ایمنی تخصصی دارای اهمیت می باشد که به بررسی آنها می پردازیم:
الف ) ایمنی نردبان:
1- در مواردیکه امکان تکیه دادن نردبان قابل حمل یا مکان مناسب و اطمینان بخش وجود نداشته باشد برای جلوگیری از حرکت نردبان باید پایه یا تکیه‎گاه آن محکم بسته یا مهار شود.
2- چنانچه نردبان در محلی که احتمال لغزش دارد قرار داده می‎شود باید بوسیله گوه یا کفشک یا سایر وسائل مشابه از لغزش پایه ‎ها جلوگیری گردد.
3- افزودن ارتفاع نردبان بوسیله قراردادن جعبه، بشکه یا الوار در زیر پایه ‎های آن ممنوع است.
4- نردبان نباید در جلوی دربی که باز می‎شود قرار داده شود مگر آنکه درب کاملاً محکم بسته و قفل شده باشد.
5- استفاده از نردبان هایی که پله ‎های آنها در رفته یا معیوب، ترک، شکستگی و یا دارای نقایص دیگری باشند، ممنوع است.
6- هیچوقت نباید نردبان را به صورت افقی و بر روی شانه حمل کرد، زیرا در سر پیچها احتمال برخورد با سر کارگران وجود دارد.
7- نردبان های طویل و سنگین بایستی توسط دو نفر و یا بیشتر حمل شود و بلندترین نفر جلوتر از همه حرکت کند.
8- انتهای نردبان از سطح کار باید 1 متر بالاتر باشد.
ب ) ایمنی داربست:
داربست جایگاه و تکیه گاهی است موقت که هنگام اجرای عملیات ساختمانی در ارتفاع، برای نگهداری و حفظ کارگران، مصالح ساختمانی و ابزار کار به کار برده می شود. مهم ترین خطرات مربوط به داربست عبارتند از:
1- سقوط از ارتفاع: زمانی که فرد از داربست بالا یا پایین می رود و مکان هایی که حفاظ مناسب نصب نشده است.
2- برخورد سر با اشیا: برای پیشگیری از این خطر از کلاههای ایمنی به همراه چانه بند استفاده شود.
3- خطر برق گرفتگی: برپایی داربست در حریم خطوط انتقال برق.
4- ریزش داربست: که ناشی از استفاده از متریال نامرغوب، عدم فیکس بودن اجزا و انتخاب محل نصب نامناسب می باشد.
به منظور پیشگیری از خطر سقوط پرسنل رعایت نکات ایمنی ذیل ضروری می باشد:
1- از تجمع بار و وسایل بی مورد روی داربست خودداری کنید.
2- مطمئن شوید که تمامی تجهیزات برقی، کابل های برق و الکتروموتور ها سالم بوده و به سیم ارت مجهز باشند.
3- از قرار دادن مواد آتش گیر و قابل اشتعال مانند بنزین روی داربست معلق خودداری کنید.
4- برای افزایش دامنه دسترسی در هنگام کار روی بشکه، چهار پایه، جعبه و... نایستید.
5- هنگام جابجایی داربست های متحرک افراد نباید روی داربست باشند.
6- از صحت و درستی چرخ ها و ترمز داربست مطمئن شوید.
پ ) ایمنی در پشت بام:
انجام برخی امور مربوط به کار روی پشت بام می باشد مانند نصب پوشش های عایق حرارتی و رطوبتی، ساخت و تعمیر سقف نورگیر ساختمان ها. شیب بام از جمله عوامل خطرناک است سقف های ناتمام و در حال ساخت به علت شیب دار بودن و نداشتن مهارهای لازم پتانسیل زیادی برای سقوط افراد دارند که می بایست به منظور پیشگیری از بروز حوادث اصول ایمنی ذیل رعایت گردد:
1- بررسی محل قبل از کار به منظور اطمینان از عدم وجود مسیرهای ایمن دسترسی راه هایی نظیر استفاده از داربست، سکوهای بالابر متحرک .
2- قبل از انجام کار در پشت بام, خطرات موجود را بررسی کرده و راه های کنترلی را در نظر بگیرید.
3- برای جلوگیری از سقوط ابزار و نفرات از پشت بام, در صورت امکان باید حفاظ و قرنیز در لبه پشت بام نصب شود.
4- استفاده از علایم هشدار دهنده و ایمنی مانند «خطر سقوط» در پرتگاه ها و لبه های پشت بام
5- استفاده از نوار خطر در اطراف پرتگاه ها .
6- تا زمانی که ساختمان یا سازه ی در حال ساخت, مهار و محکم نشده روی ان راه نروید.
7- از کار کردن بر روی پشت بام در شرایط آب و هوایی بد, مانند باد, باران شدید, برف و … خودداری کنید.
تجهیزات محافظت در برابر سقوط:
الف) انواع تجهیزات محافظت در برابر سقوط
سیستم های محدود کننده حرکت به گونه ای طراحی شده است که طول طناب به کارگر فقط اجازه حرکت تا لبه پرتگاه را می دهد. این سیستم باید تحت نظارت یک فرد ذیصلاح طراحی و نصب گردد. اجزای این سیستم شامل موارد ذیل میباشد:
1- یراق کامل بدن ( Full Body Harness ): این یراق ها متشکل از بند هایی است که نیروهای نگهدارنده سقوط را بر روی رانها، کمر، سینه، شانه و لگن توزیع می کند. یراق ها در انواع مختلف موجود می باشند اما همه آنها باید دارای حلقه D شکل برای اتصال طناب نجات، تسمه یا وسایل برگشت پذیر و یک پد پشت باشد.
2- تسمه ( لنیارد ): لنیارد یک طناب، تسمه یا سیم کوتاه و قابل انعطاف است که برای اتصال یراق ایمن به طناب نجات یا نقطه اتکا دارای قلاب هایی در هر دو انتها می باشد. تسمه ها دارای انواع مختلفی از قبیل تسمه های قابل برگشت اتوماتیک که باعث تسهیل حرکت می شوند و نوع ضربه گیر که نیروهای سقوط را کاهش می دهند. تسمه ها در اندازه های مختلفی تولید می شوند و هرگز نباید تسمه ها را با گره زدن کوتاه کرد زیرا این کار سبب کاهش چشمگیر قدرت آنها می شود.
3- طناب نجات ( Harness ): طناب نجات کابل یا طنابی است که به یراق ایمنی یا تسمه ( لنیارد ) و حداقل یک نقطه اتکا متصل می شود. سه نوع طناب نجات وجود دارد:
- عمودی
- افقی
- دارای قابلیت برگشت اتوماتیک
4- گیره برای متصل کردن یراق ایمنی به طناب نجات یا تسمه
5- نقطه اتکا مناسب
ب‌) سیستم های نگهدارنده در هنگام سقوط:
هنگامی که امکان محافظت در برابر سقوط توسط نرده های محافظ یا سیستم های محدود کننده حرکت وجود ندارد، کارگران باید حداقل به وسیله یکی از موارد زیر در برابر سقوط محافظت شوند:
- سیستم محدود کننده سقوط ( Fall Arrest Systems )
- تور ایمنی ( Fall Restricting System )
- سیستم نگهدارنده در هنگام سقوط.




محافظت چشم و صورت

برای جلوگیری از آسیبهای چشمی،‌ باید كلیه افرادی كه ممكن است در معرض خطر باشند،‌ از جمله كارگران، بازدید كنندگان، محققان،‌ پیمانكاران و كلیه افرادی كه از محل خطر عبور می كنند، پوشش محافظ چشم مناسبی را مورد استفاده قرار دهند. برای دستیابی به این منظور،‌ ناظران محلهای مورد نظر موظفند عینكهای ایمنی حفاظ دار و یا محافظهای مناسب چشم كه ماكزیمم حفاظت از چشم را به عمل می‌آورند، را به تعداد كافی تهیه كرده و در دسترس كارگران قرار دهند.
ضرورت استفاده از تجهیزات محافظ چشم و صورت :
استفاده از تجهیزات محافظ چشم و صورت برای محافظت در برابر خطرات زیر ضروری است :
- ورود گرد و خاک، تراشه های فلز یا چوب ناشی از فعالیت براده برداری، سنگ زنی، اره کردن، چکش کاری، استفاده از ابزارهای برقی یا ابزار پنومات قوی، پاشیدن مواد شیمیایی، مواد خورنده، مایعات داغ یا سایر محلول های خطرناک.
- برخورد اجسام از قبیل شاخه درختان، زنجیرها، ابزار یا طناب ها - انرژی ساطع شونده از جوشکاری، اشعه مضر ناشی از استفاده ار لیزر یا انواع دیگر اشعه ( مانند گرما، جرقه و ذرات پرتاب شونده )
انواع وسایل محافظت از چشم و صورت :
وسایل محافظت از چشم و صورت به 7 گروه اصلی طبقه بندی می شوند:
گروه 1 : عینک های ایمنی: این عینک ها دارای قاب های ایمنی از جنس فلز یا پلاستیک و لنزهای مقاوم در برابر ضربه هستند.
که به دو گروه A و B تقسیم بندی می شوند:
- کلاس A : دارای لبه جانبی
- کلاس B : دارای لبه محافظ و محافظت در برابر اشعه.
گروه 2 : عینک های حفاظتی که به دو دسته تقسیم بندی می شوند:
- دسته اول عینک های حفاظتی فنجانی: این عینک ها کاملا بر روی چشم قرار می گیرند و چشم ها و ناحیه اطراف آنرا محافظت می کنند. این عینک ها دارای بندهای قابل تنظیم یا ارتجاعی هستند و برای جلوگیری از بخارگرفتگی لنزها، مجهز به روزنه های تهویه هوا می باشند.
- دسته دوم عینک های حفاظتی پوشش : این عینک ها برای استفاده روی عینک های طبی طراحی شده و دارای بندهای قابل تنظیم یا ارتجاعی هستند.
گروه 3 : ماسک های جوشکار : این ماسک ها چشم و صورت را در برابر اشعه و ضربه محافظت می کنند. دو نوع ماسک وجود دار : ماسک با لنز ثابت و ماسک با صفحه لنز متحرک.
ماسک ها با صفحات لنز متحرک دارای سه لنز هستن :
- صفحه فیلتر کننده یا تیره از جنس شیشه یا پلاستیک بر روی درب متحرک.
- یک لایه شیشه ای یا پلاستیکی نازک شفاف.
- یک لنز بیرونی برای تمیز نگه داشتن آن
- لنز شیشه ای یا پلاستیکی مقاوم در برابر ضربه که بر روی خود ماسک قرار می گیرد.
فیلتر یا صفحه تیره مانع عبور تشعشع می شود. جوشکاری قوس الکتریکی، نور مرئی و اشهخ نامرئی ماوراء بنفش و مادون قرمز تولید می کند. اشعه ماوراء بنفش از نوع اشعه نامرئی است که باعث سوختگی پوست و آسیب به چشم می شود. به دلیل نزدیکی چشم ها به قوس الکتریکی، شدت اشعه ماوراء بنفش بیشتر است. بنابراین در جوشکاری قوس الکتریکی استفاده از صفحه فیلتر کننده با لنز تیره با شماره مناسب برای جلوگیری از ورود این اشعه خطرناک و کاهش آنها تا حد ایمن ضروری است.
گروه 4 : حفاظ های دستی جوشکاری: حفاظ های دستی جوشکاری برای محافظت چشم و صورت در برابر تشعشع و ضربه طراحی شده اند. این حفاظ ها مانند ماسک های جوشکاری گروه 3 هستند با ین تفاوت که دارای درب متحرک لنز نیستند.
گروه 5 : هودها: هودها متشکل از پنجره های پلاستیکی مقاوم در برابر ضربه و سیستم تامین هوا هستند که در 4 نوع می باشند.
- هود نوع A : هود با پنجره های مقاوم در برابر ضربه
- هود نوع B : هود برای محافظت در برابر گردوغبار پاشیدن مواد خطرناک و خورنده
- هود نوع C : هود برای محافظت در برابر تشعشع
- هود نوع D : هود برای کار در برابر حرارت بسیار زیاد.
گروه 6 : حفاظ های صورت: این تجهیزات دارای یک پنجره شفاف برای محافظت از صورت و چشم ها در برابر ضربه، پاشیدن مواد خطرناک، حرارت یا نور خیره کننده هستند. انواع محافظ های صورت برای موارد زیر مورد استفاده قرار می گیرند:
- حفاظ های صورت نوع A محافظت در برابر ضربه و پاشش مواد.
- حفاظ های صورت نوع B محافظت در برابر تشعشع.
- حفاظ های صورت نوع C محافظت در برابر حرارت بسیار زیاد.
گروه 7 : تجهیزات محافظت از صورت مجهز به ماسک تنفسی: این تجهیزات به 4 دسته طبقه بندی می شوند:
- نوع A برای محافظت در برابر ضربه و پاشش مواد.
- نوع B برای محافظت در برابر تشعشع.
- نوع C همراه با هودها یا کلاه های ایمنی آزاد
- نوع D همراه با هودها یا کلاه های ایمنی ازاد برای محافظت در برابر تشعشع.


نجاری


کارگران نجاری در معرض خطرات بالقوه ای هستند که در محیط ها و موقعیت های کاری، متنوع و گسترده است. این خطرات شامل مواد و چسب های قابل احتراق و اشتعال، گردو غبار، صدای زیاد، آسیب های چشمی، کار در ارتفاعات و خطرات مربوط به بالارفتن و سقوط ابزارها و دستگاه های پنوماتیکی و الکتریکی و تراشه ها که در کارگاه ها وجود دارد و می تواند کارگران را در معرض خطر قرار دهد.
نجاری و کار با چوب، از شغل‌های قدیمی است که طرفداران خودش را دارد. این روزها در هر خانه‌ای حداقل یک وسیله چوبی دیده می‌شود که برای استفاده یا زیبایی به‌کار برده می‌شود. به نظر شما کار با چوب هم می‌تواند خطرناک باشد؟ این بار می‌خواهیم سلامت نجارها و مخاطرات کار با چوب را بررسی کنیم و در نتیجه به منظور ايجاد، حفظ و ارتقاء بهداشت كار در عمليات نجاری، ابتدا ضروريست كليه خطرات اين عمليات شناسایی شده و كنترل گردد تا مورد بحث قرار گيرد.
گرد و غبار
یکی از مشکلات اساسی که کارگران کارگاه‌های چوب‌بری با آن مواجه هستند، وجود گرد و غبار چوب، در فضای کارگاه‌هاست. پر واضح است که استنشاق گرد و غبار چوب می‌تواند ناراحتی‌هایی برای این افراد به‌وجود آورد. بهترین راه مبارزه با این گرد و غبار، جلوگیری از تولید آن یا خنثی کردن آن قبل از انتشار در محیط کار است. وقتی گرد و غبار در هوا پخش شود، کنترل آن مشکل‌تر خواهد شد.
برخی دستگاه‌های چوب‌بری طوری طراحی و ساخته شده‌اند که با داشتن سیستم مکش در لحظه برش چوب، گرد و غبار را جمع آوری کرده و اجازه پخش آن را در هوای کارگاه نمی‌دهند. این بهترین روش برای کنترل گرد و غبار در یک کارگاه نجاری است. استفاده از تهویه‌های عمومی هم می‌تواند به تخلیه گرد و غبار از فضای کارگاه کمک کند. . گاهی نصب سیستم تهویه نامتناسب علاوه بر صرف هزینه خرید و نصب و مصرف انرژی، هیچ بهره وری نخواهد داشت و با انتقال گرد و غبار، شرایط پرخطری برای کارکنان ایجاد می‌کند. یکی از راه‌های دیگر کنترل گرد و غبار، استفاده از رطوبت است. رطوبت در هوای کارگاه به سنگین شدن گرد و غبار و ته‌نشینی سریع‌تر آن کمک می‌کند. راه دیگر، تمیز کردن کف کارگاه به طور مداوم است.
هنگام تمیز کردن از سیستم‌های مکشی گرد و غبار استفاده کنید و از روش‌هایی که باعث انتشار گرد و غبار در محل کار می‌شود، کمک نگیرید.
آلرژی‌های تنفسی
این بیماری بیشتر بین کارگرانی دیده می‌شود که با قطعات چوب درخت افرا که از مدتی قبل بریده شده‌اند، سر و کار دارند. در این نوع درخت، بین پوسته و تنه در طول زمان کپک ایجاد می‌شود و این کپک‌ها ایجاد تحریکات تنفسی می‌کند.
صدا
صدای اضافه در محیط کار باعث کاهش موقت یا دائمی شنوایی می‌شود. حداکثر زمانی که ما می‌توانیم در محیط کار با صدای 85 دسی بل فعالیت کنیم، 8 ساعت است. صدای تولیدی از دستگاه اره و ماشین چوب بری هنگام برش قطعات معمولا 95 تا 105 دسی بل است‌. اقداماتی مانند تعمیر به موقع، سفت کردن پیچ‌ها و تراز کردن دستگاه روی زمین تا 10دسی بل به کاهش صوت کمک می‌کند. توجه داشته باشید که تنها در زمان‌های لازم دستگاه‌ها را روشن کنید. اگر در کارگاه همیشه دستگاه را روشن می‌گذارید، از گوشی‌های حفاظتی استفاده کنید و در ساعاتی که با دستگاه ها کار نمی‌کنید، به مکان دیگر کارگاه که صدا کمتر است، بروید تا در معرض صدای اضافه قرار نگیرید.
ارتعاش
ارتعاش به خصوص در دست و بازو که بیشتر به علت استفاده از ابزارهایی مانند سمباده برقی، دریل و اره برقی ایجاد می شود و عوارض آن شامل اختلالاتی شبیه سندروم رینوز و درگیری عصب دست به صورت اختلالات حسی عروقی خود را نشان می دهد.
خطرات ارگونوميكي بیشترین درگیری مربوط به عصب دست است که به دنبال ارتعاش و حرکات تکراری مانند سمباده زدن و کوبیدن با نیروی زیاد ایجاد می شود. بیماری های اسکلتی عضلانی نجارها بیشتر کمردرد می باشد که به دنبال خم شدن های مکرر، بلندکردن اجسام سنگین، چرخش کمر، کشیدن و هل دادن اجسام اتفاق می افتد.
حوادث کاری
طبق مطالعات انجام شده روی 1000 مورد حادثه در کارگاه‌های نجاری مشخص شده است، 4 درصد حوادث هنگام کار با ماشین برش چوب با تیغه‌های باریک، درصد بیشتری به علت گیرکردن لباس یا آستین آن به تیغه چوب بری و تعدادی دیگر نیز به علت سهل‌انگاری هنگام تمیز کردن دستگاه یا گذاشتن و برداشتن قطعات چوب روی میز کار، قبل از توقف کامل دستگاه اتفاق افتاده است.
هنگام کار با ماشین چوب بری نکات زیر را رعایت کنید:
- کار با ابزارهای نجاری و ماشین‌های چوب‌بری اگر به طور صحیح انجام نشود، می‌تواند خطرناک باشد. تنها با دستگاه‌هایی کار کنید که طرزکار با آن را آموزش دیده‌اید.
- از عینک ایمنی و در صورت لزوم، از ماسک استفاده کنید.
- از گوشی‌های حفاظتی متناسب با سطح صدای موجود در محیط کارتان استفاده کنید. اگر شما صدای فردی را که در فاصله یک متری شما قرار دارد، به سختی می‌شنوید سروصدای محیط کارتان بالاست و ممکن است به شنوایی شما صدمه وارد شود.
- برای محافظت دست‌ها هنگام حمل قطعات چوب از دستکش استفاده کنید ولی هنگام کار با قطعات گردان ماشین چوب‌بری دستکش خود را از دست خارج کنید.
- دستگاه‌های چوب‌بری، دارای حفاظ‌هایی برای ایمنی بیشتر هستند. هیچ‌گاه این را به بهانه انجام راحت‌تر یا سریع‌تر کار باز نکنید. دقت کنید که حفاظ ماشین سالم بوده و در موقعیت صحیح خود نصب شده باشد. اگر دستگاه شما فاقد حفاظ است، در اولین فرصت یک حفاظ مناسب برای آن تدارک ببینید.
- قبل از استفاده از ماشین آن را یک بار چک کنید. تیغه چوب بری باید سفت و محکم بسته شده و کاملاً سالم باشد. کلید روشن و خاموش کردن دستگاه باید به راحتی در دسترس باشد و همچنین باید در وضعیتی قرار داشته باشد که به طور تصادفی روشن یا خاموش نشود. برای این منظور، لازم است یک برجستگی، دور تا دور کلید روشن و خاموش کردن دستگاه وجود داشته باشد.
- اره‌ها و تیغه‌ها را همیشه تیز نگه دارید تا به راحتی عملیات برش را انجام دهند و نیازی به وارد کردن فشار اضافی نداشته باشند.
- برای تعمیر، تمیز کردن یا آموزش کار با دستگاه و نشان دادن قطعات به دیگران، بهتر است دستگاه را خاموش کنید و برای کلید روشن و خاموش نیز یک قفل ایمنی بگذارید تا کسی بدون اطلاع شما آن را روشن نکند.
- برای بیرون کشیدن یا هدایت قطعات چوب از زیر تیغه اره از گیره‌های مخصوص استفاده کنید و دست خود را تا نزدیکی تیغه نبرید.
- محیط کار خود را تا حد مناسب روشن نگه دارید تا جزئیات کار را به راحتی ببینید. منابع روشنایی را طوری نصب کنید که خیرگی و چشم زدگی ایجاد نکنند. - طراف هر دستگاه فضای کافی در نظر بگیرید تا قطعات چوب، هنگام کار به افراد و تجهیزات برخورد نکند.
- دستگاه‌های برش چوب باید به سیستم جمع آوری گرد و غبار مجهز باشند.
- دستگاه‌ها را از نظر ایمنی برق بررسی کنید. وضعیت سیم‌ها و سیستم اتصال به زمین را هر چند وقت یک بار به دقت بررسی کنید.
- کف کارگاه را همواره تمیز نگه دارید. اشیا را در مسیر رفت و آمد نگذارید و هر وسیله را در جای مخصوص خود قرار دهید. رعایت نظم و انضباط در کارگاه، از بروز جراحات و حوادث ناشی از لیز خوردن و افتادن جلوگیری می‌کند.
هنگام کار با ماشین چوب بری کارهای زیر را انجام ندهید:
- لباس‌های آستین بلند و گشاد نپوشید. گردن بند، دستبند و انگشتر خود را هنگام کار با ماشین کنار بگذارید
- تا زمانی که دستگاه به طور کامل متوقف نشده، اقدام به تمیز کردن آن نکنید
- وقتی دستگاه به طور کامل متوقف شد، آن را با یک برس تمیز کنید
- از سیستم هوای فشرده برای تمیز کردن دستگاه یا لباس‌هایتان استفاده نکنید
- دستگاه را هنگام روشن بودن جابه‌جا نکنید
- هنگام کار سیگار نکشید
- از ترساندن یا شوخی کردن با کسی که با دستگاه چوب بری کار می‌کند، بپرهیزید
- اگر تعادل خود را از دست دادید سعی نکنید با دست جایی از دستگاه را بگیرید، چون ممکن است این کار خطر بزرگتری برایتان ایجاد کند
- هنگام کار با ماشین چوب بری دستکش دست نکنید، چون ممکن است تیغه دستگاه دستکش را به خود بپیچاند و برای شما حادثه ایجاد کند